ഏറ്റുമാനൂർ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പുരാതന സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ചരിത്രപരമായും മതപരമായും സാംസ്കാരികമായും പ്രസിദ്ധമായ ഈ പ്രദേശം ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ് വളർന്നുവന്നത്.
പ്രാചീനകാലം
ഏറ്റുമാനൂരിന്റെ ചരിത്രം നിരവധി നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ളതാണ്. പ്രദേശം പുരാതന കാലത്ത് തിരുവിതാംകൂർ രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. കേരളത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ ശൈവക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായ ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിനും വളർച്ചയ്ക്കും പ്രധാന കാരണമായി. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിനും പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയിലുള്ള കാലഘട്ടത്തിലാണെന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ വിലയിരുത്തുന്നു.
സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യം
ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ "നടരാജ ഭിത്തിചിത്രം" കേരളത്തിന്റെ കലാപൈതൃകത്തിലെ അമൂല്യ സൃഷ്ടികളിലൊന്നാണ്. ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉത്സവങ്ങൾ, ആചാരങ്ങൾ, കലാരൂപങ്ങൾ എന്നിവ ഈ പ്രദേശത്തെ സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമായി ഉയർത്തി.
വ്യാപാര-ഗതാഗത വികസനം
കോട്ടയം നഗരത്തിനും മധ്യകേരളത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങൾക്കും സമീപമായതിനാൽ ഏറ്റുമാനൂർ വ്യാപാരകേന്ദ്രമായി വളർന്നു. റോഡ്, റെയിൽ ഗതാഗത സൗകര്യങ്ങളുടെ വികസനം പ്രദേശത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്ക് സഹായകമായി. കൃഷി, ചെറുകിട വ്യാപാരം, സേവനമേഖലകൾ എന്നിവ നഗരത്തിന്റെ വികസനത്തിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു.
നഗരസഭയുടെ രൂപീകരണം
ജനസംഖ്യാ വർധനവും നഗരവൽക്കരണവും പരിഗണിച്ച് ഏറ്റുമാനൂരിനെ നഗരസഭയായി ഉയർത്തി. പ്രാദേശിക സ്വയംഭരണ സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി നഗരസഭ നിലവിൽ വന്ന് നഗര വികസനം, ശുചിത്വം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, പൊതുജന സേവനങ്ങൾ എന്നിവ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായി നടപ്പിലാക്കാൻ സാധിച്ചു.
ഇന്നത്തെ ഏറ്റുമാനൂർ
ഇന്ന് ഏറ്റുമാനൂർ ചരിത്രപാരമ്പര്യവും ആധുനിക വികസനവും സമന്വയിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന നഗരകേന്ദ്രമാണ്. വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, വ്യാപാരം, ഗതാഗതം, ടൂറിസം എന്നീ മേഖലകളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ വളർച്ച കൈവരിച്ചിട്ടുള്ള ഈ നഗരം കോട്ടയം ജില്ലയിലെ പ്രധാന നഗരസഭകളിലൊന്നായി അറിയപ്പെടുന്നു.
സംക്ഷിപ്തമായി
- പുരാതന ശൈവക്ഷേത്ര പാരമ്പര്യമുള്ള പ്രദേശം.
- ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു.
- തിരുവിതാംകൂർ ഭരണകാലത്ത് പ്രധാന സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രം.
- ഗതാഗത-വ്യാപാര രംഗങ്ങളിൽ വേഗത്തിൽ വികസിച്ച പ്രദേശം.
- നഗരവൽക്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി നഗരസഭയായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു.
- ഇന്ന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ പ്രധാന നഗരകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്ന്.